Toolbox Interculturele Schoolcultuur

Wil je werken aan een interculturele schoolcultuur? Dan kan je hier terecht voor inspiratie en concreet materiaal.

Toolbox ICS

De toolbox is opgedeeld in 5 domeinen:

identiteit Identiteit

Identiteit is een dynamisch gegeven en een gelaagd concept. Naast culturele en religieuze invloeden, spelen persoonlijke, fysieke en sociaal- economische factoren een belangrijke rol. Alle jongeren willen meetellen, erkend en gewaardeerd worden om wie ze zijn. Deze erkenning als individu en als onderdeel van een meervoudige context, draagt bij tot de groei van een positieve identiteitsbeleving.

In dit onderdeel willen we scholen inspireren om met het gegeven van deze meervoudige identiteit aan de slag te gaan. We gaan ook in op de rol die de vernieuwde eindtermen opnemen in dit verhaal.

taal Taal

De aanwezigheid van verschillende talen in de klas en op de speelplaats is vandaag de dag eerder regel dan uitzondering. Maar op welke manier kunnen we de aanwezige taaldiversiteit optimaal benutten en inzetten in het leer- en leefproces van jongeren op school? Hoe gaan we in gesprek met ouders die een andere taal spreken? Welke organisaties kunnen ons als school hierin ondersteunen? En welke ondersteunende werkvormen maken het verschil in de klas?

samenleven Samenleren

De school is ‘de plaats’ waar de wereld in al zijn diversiteit samenkomt. Maar op welke manier kunnen we deze diversiteit inzetten in het leerproces van jongeren en integreren binnen het lessenpakket? Hoe verruimen we hun blik en brengen we de wereld in de klas? Samen leren in diversiteit doet ons, als school of als leerkracht, reflecteren over hoe we kijken naar diversiteit. Welke psychologische mechanismen zoals stereotypering spelen op de achtergrond bij onze omgang met leerlingen? Hoe komt het dat we sommige (groepen) jongeren (on)bewust anders benaderen? In dit onderdeel presenteren we tools die onze interculturele competenties verfijnen.

Samenleren Samenleven

Een school is een plaats waar leerlingen en leerkrachten niet enkel samen leren, maar misschien vooral leren ‘samen leven’. In dit onderdeel kijken we hoe we een interculturele dialoog kunnen opzetten en bevorderen. We leren niet enkel spreken ‘over’ maar spreken ‘met’ en doorprikken zo hardnekkige vooroordelen. Kortom: we ontwikkelen in samenspraak met de leerlingen een taal over hoe we wensen samen te leven op een inclusieve manier.

participatie Participatie

Samenleven in diversiteit doen we samen met de leerlingen, hun ouders, de directie en het volledige schoolteam. Een belangrijk werkkader is een diversiteitsbeleid. Hoe maken we dat beleid inclusief? En integraal: hoe verweven we een diversiteitsbeleid met een taal- en zorgbeleid?

Maar ook: kijken we enkel naar de leerlingenraad of durven we leerlingenparticipatie creatiever in te vullen? Slaagt de school erin om een ouderraad samen te stellen die de leerlingenpopulatie weerspiegelt? En hoe zit het met de diversiteit binnen het schoolteam?

Je merkt het, participatie beslaat vele terreinen en in dit onderdeel reiken we stevige handvaten aan.

 

Je kan filteren op:

Tips

  • Korte en concrete tips die je snel kan toepassen op school en in de kla

Tools

  • Materiaal om mee aan de slag te gaan op school en in de klas

Training

  • Train jezelf en je collega’s

Literatuur

  • Interessant leesvoer

Contact

  • Doorverwijzing naar interessante organisaties met expertise rond het thema

Verhalen

  • Laat je inspireren door good practices

Als een leerlinge met migratieachtergrond vind ik het zeer belangrijk dat we met zulke onderwerpen aan de slag gaan. Het zijn onderwerpen die vaak taboe zijn maar die toch belangrijk zijn in onze gemeenschap.

Angela
Leerlinge GO! Atheneum Denderleeuw

We hebben geleerd door welke bril we eigenlijk naar onze leerlingen kijken. Daarbij hebben we gemerkt dat er een aantal dingen naar voor kwamen waar we misschien niet zelf van bewust waren maar die door deel te nemen aan dit project duidelijk geworden zijn en waar we nu de nodige lessen uit kunnen trekken.

Chris Pijpen
Directeur TA Jette

Verwante vormingen

Scholen die oog hebben voor etnisch-culturele diversiteit slagen er beter in om de prestatiekloof tussen leerlingen met en zonder migratieachtergrond te verminderen, zo blijkt uit Vlaams onderzoek (2017) . In deze vorming verdiepen we ons samen in het onderzoek en de praktische implicaties voor jouw school.
Diversiteit is een onmiskenbare realiteit geworden. Wij willen ervoor zorgen dat diversiteit gezien wordt als een kracht en dat momenten van conflict een leerkans worden. In deze interactieve workshop bieden we schoolteams de tools aan om diversiteit op school en in de klas te kaderen, beter te begrijpen, en aan te wenden als positieve kracht.

Volg een traject en krijg het Gouden label